ساعت 11:28 روز سه شنبه 24 اسفند 89، رویداد بزرگ دیگری در ایران چشم جهانیان را خیره کرد، کاوشگر 4 نخستین کپسول زیستی ایران را با خود به فضا برد. هنوز چند هفته از رونمایی کاوشگر 4 توسط دکتر محمود احمدی نژاد رییس جمهوری نگذشته بود که کاوشگر 4 وارد فاز عملیاتی شد. پس از این رویداد بزرگ علمی- تحقیقی دکتر 'حمید فاضلی'سرپرست سازمان فضایی ایران در مقابل خبرنگار سیاسی ایرنا نشست تا جزئیات بیشتری از این دستاورد بزرگ را تشریح کند.

پرتاب کاوشگر 4 کاملا موفقیت آمیز بود
دکتر حمید فاضلی با اشاره به پرتاب نخستین کپسول زیستی ایران به فضا در روز سه شنبه24 اسفند سال جاری گفت: نخستین کپسول زیستی ایران در ساعت 28/11 دقیقه به دلیل مصادف شدن این روز با رحلت حضرت معصومه(س) با رمز 'یا فاطمه معصومه' به فضا پرتاب شد.
سرپرست سازمان فضایی یادآوری کرد: در زمان رونمایی این کاوشگر، در روز فناوری فضایی که با حضور رییس جمهور صورت گرفت اعلام کردیم که ما قبل از پرتاب کاوشگر اصلی که حامل موجود زنده به فضا است، پرتابی آزمایشی و زیر سیستمی خواهیم داشت تا زیر سیستم های مربوط به این سامانه را به طور کامل مورد ارزیابی عملکرد قرار دهیم و امروز خوشحالیم که این امر تحقق یافت.
فاضلی در ادامه به سیستم ها و زیرسیستم های آزمایش شونده در این پرتاب اشاره کرد و گفت: Glossary Linkسکوی پرتابسکوی پرتاب: سكوي پرتاب مجموعه‌اي است ثابت يا متحرك كه از انواع مكانيزم‌هاي مكانيكي، هيدروليكي، الكتريكي و يا تركيبي از آن‌ها تشكيل مي‌شود. از سكوي پرتاب به منظور قراردادن موشك در راستاي هدف،‌ ارسال فرامين لازم به موشك و در نهايت پرتاب موشك استفاده مي‌شود. ، موتور، وزنه تنظیم ارتفاع و بالکهای کنترلی، سیستمهای الکترونیک و مخابراتی (تله متری)، مجموعه حسگرها و تجهیزات صدور فرمان جدایش، مجموعه جدایش موتور و دماغه، مجموعه بازیابی شامل شلیک کننده، از جمله سیستم ها و زیر سیستم های آزمایش شونده در پرتاب کاوشگر 4 بود.
وی ساز وکار رهاساز، چترهای ترمزی و اصلی، ایستگاههای زمینی تله متری و داده تصویری، مجموعه ایستگاههای مکان یاب (رنجینگ)، سازه و پوششهای حرارتی، کپسول زیستی و سامانه های پشتیبانی حیات (با کمک شبیه سازی موجود زنده) را از دیگر بخش های مورد آزمون در این پرتاب دانست.

پرتاب کاوشگر 4 بسیار موفقیت آمیز بود

دکتر فاضلی با تاکید بر این که این پرتاب بسیار موفقیت آمیز بود، افزود: این محموله در یک زاویه پرتاب 87 درجه تا ارتفاع 120 کیلومتری و با وزن محموله 250 کیلوگرم پرتاب شد.
سرپرست سازمان فضایی افزود: در این آزمایش عملیات پیچیده و گسترده رنجینگ شامل 15 خودرو عملیاتی و دو فروند هلی کوپتر در وسعتی بیش از 300 کیلومتر برای اولین بار آزمایش و هدایت شد.
فاضلی گفت: تمامی مراحل جدایش و فرود آمدن محموله به وسیله چتر نجات توسط دوربین هایی که زیر کلاهک نصب شده بود، دریافت و ثبت شد.
وی با بیان این که در این پرتاب ایستگاه هایی برای مکان یابی پیش بینی شده بود گفت: سه ایستگاه مکان یابی برای تعیین موقعیت، مسیر پرواز حامل و محموله در این سامانه طراحی و استقرار داده شد.
وی عملکرد این ایستگاه ها را مثبت ارزیابی کرد و گفت: این ایستگاه ها عملکرد خوبی داشتند، اطلاعات را به خوبی ثبت و ضبط کردند که این اطلاعات هم اکنون توسط متخصصان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

به جای موجود زنده از یک عروسک میمون استفاده کردیم
فاضلی با اشاره به این که در این محموله موجود زنده شبیه سازی شد، گفت: تجهیزات پشتیبانی حیات نیز در این پرتاب به عنوان کار مانوری مورد استفاده قرار گرفت تا برای سال آینده که قرار است موجود زنده واقعی را در کپسول زیستی قرار دهیم مراحل آزمایشی را به خوبی طی کرده باشیم.
فاضلی گفت: این عروسک میمون معادل وزنی همان میمونی که قرار است سال آینده توسط کاوشگر 4 به فضا پرتاب شود را داشت و ما تمامی تجهیزات ثبت علائم و پشتیبانی حیات را در این موجود غیر زنده شبیه سازی کردیم.
وی گفت: بعد از پرتاب، این محموله پس از 20 دقیقه با چتر نجات به زمین فرود آمد و سپس یک تیم پایش محیط برای پیدا کردن این محموله عملیات گسترده ای انجام داد.

کاوشگر 4 سه حلقه داشت

فاضلی با بیان این که کاوشگر 4 شامل سه حلقه بود گفت: در حلقه نخست، چتر نجات قرار داشت، در حلقه بعدی این سامانه خدمات الکترونیک و مخابراتی و در حلقه سوم محموله زیستی جاسازی شده بود.
فاضلی اظهار داشت: با وجود این که موجود زنده در این محموله وجود نداشت، اما کاملا مایل بودیم از سیستم تولید اکسیژن و حذف co2 اطمینان حاصل کنیم از این رو از یخ خشک که co2 جامد است استفاده کردیم.
سرپرست سازمان هوا و فضا گفت: ما تمام تلاشمان این بود که موجود زنده در این محموله دچار آسیب نشود و این موجود سالم به زمین برگردد، از این رو بازگشت محموله برای ما بسیار مهم بود.
فاضلی افزود: ما پس از این آزمایش، داده های مربوط در کامیپوتر پرواز و جعبه سیاهی که در محموله تعبیه بود را کاملا مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهیم داد.
وی ازجمله نتایج و دستاوردهای این پرتاب را عملکرد صحیح موتور حامل کاوشگر و سکوی پرتاب، عملکرد دقیق سیستم الکترونیکی شامل ارسال داده و تصویر از ارتفاع 120 کیلومتری سطح زمین، ارسال و اجرای مطمئن و دقیق فرامین جدایش دماغه، موتور و چترها، عملکرد موفق سیستم بازیابی و سامانه های کاهنده سرعت در بازگشت محموله به زمین عنوان کرد.

پرتاب اصلی کاوشگر 4 سال آینده صورت می گیرد

وی تاکید کرد: پرتاب اصلی موجود زنده توسط کاوشگر 4 در سال آینده انجام خواهد شد.
سرپرست سازمان هوا و فضا با اشاره به این که قدم بعدی تکرار پذیری مسیر قبلی برای آمادگی بهتر برای پرتاب اصلی است گفت: ما به تمامی اهداف پیش بینی شده دست یافته ایم و باید در قدم های بعدی باید قطر حامل و ارتفاع را بیشتر کنیم.
وی با اشاره به این که هم اکنون وزن محموله زیستی بین 5/2 تا 3 کیلوگرم است گفت: در مراحل بعدی وزن این محموله را بیشتر می کنیم تا بتوانیم به وزن انسان برسیم.

طی پنج سال آینده انسان را به فضا خواهیم فرستاد

فاضلی افزود: بر اساس برنامه ریزی های صورت گرفته طی پنج سال آینده خواهیم توانست یک محموله حاوی یک انسان را تا ارتفاع 200 کیلومتری زیر مدار به فضا بفرستیم به این ترتیب از معدود کشورهایی خواهیم بود که توانستند انسان را تا ماورا جو پرتاب کنند و بعد از آن نیز تلاش می کنیم تا انسان را به مدار نیز بفرستیم