گروه مهندسی هوافضا

بالگرد شاهد 285 در زمره بالگردهای تهاجمی قرار دارد و نمونه‌های زمینی و دریایی آن در ایران ساخته شده است.

این بالگرد از نوع تکنفره و برای اجرای مأموریت‌های نظامی از جمله شناسایی و گشت رزمی و پشتیبانی از نیروهای زمینی توسعه یافته است.

در مأموریت شناسایی و گشت رزمی، اجرای عملیات گشت‌زنی در حال حمل سلاح و درگیری با واحدهای شناسایی شده دشمن در صورت لزوم و سنجش میزان توانمندی آنها و تسلیحات در اختیار آنان مدنظر می باشد که بالگردهای سبک، به دلیل ابعاد کوچکتر و مانورپذیری بالاتر، برای اجرای اینگونه مأموریت‌ها مناسبتر هستند.

در پشتیبانی از نیروهای زمینی، حمله به مواضع نیروهای دشمن، اجرای آتش روی آنها، انهدام سنگرهای دشمن و حمله به ادوات نیمه سنگین و سنگین(تانک‌ها، نفربرها و ...) که منجر به کاهش فشار روی نیروهای خودی می‌گردد در دستور کار است.

شاهد 285 به عنوان یک بالگرد سبک و پر تحرک، دقیقاً در رده بالگردهایی برای اجرای هر چه بهتر مأموریت‌های پیش گفته قرار دارد.

این بالگرد دارای برد بالای 800 کیلومتر بوده و مداومت پروازی مطلوب آن که حدود 5 ساعت است، امکان باقی ماندن آن در آسمان بدون نیاز به دفعات زیاد بازگشت برای سوختگیری را ممکن می‌سازد.

استفاده گسترده از مواد کامپوزیتی غیر فلزی، علاوه بر کاهش وزن پرنده و جذب و کاهش انرژی امواج راداری، فواید دیگری نیز دارد.

از آن جمله می‌توان به عدم ایجاد خوردگی و زنگ زدگی (که در فلزات، پدید می‌آید) و در نتیجه امکان کار در محیط‌های گوناگون، جذب و مستهلک کردن ارتعاشات تولیدی موتور و همچنین عمر و دوام بالاتر قطعات مربوطه اشاره داشت. کاهش وزن پرنده در اثر استفاده از مواد کامپوزیتی که از فلزات سبکتر هستند، باعث افزایش وزن محموله قابل حمل این پرنده نیز می‌شود.

به نظر می رسد در طراحی شکل بدنه، سعی بر ایجاد قابلیت های پنهان کاری راداری شده است که در استفاده از سطوح شکسته با زاویه های غیر 90 درجه، نمود دارد.

جایگاه حمل جنگ افزار، یک عدد در هر طرف بدنه است که هر یک امکان نصب یک یا دو پرتابگر هفت تایی راکت 2.75 اینچی را دارد
در تصاویر مختلف بالگرد شاهد، تیرباری مستقر در دماغه دیده می‌شود، یک نمونه تیر بار کالیبر 7.62 میلیمتری ثابت و یک نمونه هم سوار بر یک مکانیزم دو درجه آزادی که امکان گردش در سمت (چپ و راست) و ارتفاع (بالا-پایین) را می‌دهد.

همچنین بر روی سقف کابین آن نیز وسیله ای که به نظر یک سامانه الکترواپتیک یا حرارتی بوده و قابلیت نصب و جدا شدن را دارد، مشاهده شده است.

نمونه دریایی

با استفاده از طرح بالگرد شاهد285، یک نمونه دریایی هم توسعه داده شده که دارای شباهت‌های ظاهری بسیاری با نمونه زمینی است و شاهد 285 سی نامیده شده است.

از جمله تفاوت‌های نمونه دریایی و زمینی شاهد 285، نصب یک رادار جستجوی سطحی در دماغه نمونه دریایی است که دارای شباهت‌هایی با انواع موجود در شناورهای دریایی تندرو می‌باشد و از اینرو کمینه برد آن بین 30 تا 40 کیلومتر تخمین زده می‌شود؛ این رادار به جای تیربار تک لول نصب شده است.

رنگ استتار آبی روشن، برای محیط‌های دریایی در این نمونه، به کار گرفته شده و تاکنون دو نوع سلاح موشکی روی آن دیده شده است. موشک‌های شناخته شده ضد کشتی «کوثر» با وزن 120 کیلوگرم و برد حدود 25 کیلومتر(که در اثرشلیک از بالگرد، افزایش هم می یابد) که یک فروند در هر سمت بالگرد نصب شده است.

همچنین موشکی با نام «سدید1» که در مقر چهارتایی در دوطرف بالگرد نصب شده و بنا به اظهارات منابع، دارای هدایت لیزری و برد 10 کیلومتر است و احتمال بکارگیری این موشک در نمونه زمینی این بالگرد هم وجود دارد. البته سلاح‌های موشکی آزمایش شده روی این پرنده، تنها شامل انواع مذکور نیست.

شباهت‌های بسیاری بین دو نوع بالگرد شاهد 278 و 285 دیده می‌شود. در واقع تفاوت های ابعادی عمده، طول کشیده تر نمونه دریایی به اندازه یک متر و قطر بیشتر ملخ دم به اندازه 6 سانتی متر است.

بنابر ظاهر، ملخ های اصلی و ملخ های دم، بخش هایی از بدنه اصلی و دم در دو بالگرد شاهد 278 و 285 مشابه می باشند و با توجه به اطلاعات منتشره از توان موتور و بیشینه وزن برخواست این دو بالگرد، قاعدتاً موتور و سامانه انتقال توان نیز مشترک می‌باشند که جزء مهمترین بخش های هر بالگردی هستند.

همچنین سامانه‌های داخل کابین نیز دارای اشتراکات فراوانی هستند و از نمایشگرهای چندمنظوره(MFD) نیز در این بالگردها استفاده شده است.

مشخصات فنی، عملیاتی نمونه شاهد AH-85A:

مشخصات عملکردی:

• سقف پرواز ایستایی(IGE : 3350) متر
• سقف پرواز ایستایی(OGE: 2040) متر
• سقف پرواز سرویس: 4160 متر
• بیشترین نرخ صعود: 6/7 متر بر ثانیه
• بیشرین سرعت: 225 کیلومتر بر ساعت
• برد(5000پایی): 875 کیلومتر
• مداومت پروازی: 5 ساعت

مشخصات فنی:

• طول: 84/11 متر
• عرض: 78/2 متر
• ارتفاع: 42/3 متر
• قطر روتور اصلی: 16/10 متر
• قطر روتور دم: 57/1 متر
• وزن خالی: 820 کیلوگرم
• حداکثر وزن برخاست: 1450 کیلوگرم
• حداکثر قدرت موتور 420 اسب بخار

کاربردها:

• اجرای آتش با قابلیت درگیری نزدیک
• پرواز سرعت بالا در ارتفاع پایین
• جستجو و هدف یابی
• شناسایی رزمی

ویژگی‌ها:

• بدنه و پره ها از مواد مرکب پیشرفته
• عملکرد در شرایط جغرافیایی متنوع
• قابلیت انجام مأموریت‌های مختلف
• عملکرد بالا