جلسه چهاردهم، موتورهای هوایی (2)
پالس جت
پالس جتها یکی از انواع قدیمی موتور جت میباشند که بعضی اوقات بدلیل مشترکات زیاد با موتورهای رم جت، با آنها یکی شمرده شده و در یک دسته قرار میگیرند. پالس جتها همانند رم جت نه دارای کمپرسور هستند و نه دارای توربین؛ ولی با این حال از نظر کار کرد تفاوت عمدهای دارند. موتورهای پالس جت در گذشته کاربرد زیادی داشتند و در هواپیماهای قدیمی به عنوان پیشران استفاده میشدند؛ ولی هم اکنون استفاده چندانی ندارند چرا که امروزه موتورهای توربو جت با بازدهی بالا جایی برای انواع دیگر باقی نگذاشتند ولی به دلیل سامانه کارکرد جالبی که این موتورها دارند به تشریح دونوع از این موتور میپردازیم. در موتورهای پالس جت به خصوص نوع دریچهدار عمل احتراق با فرض ایده آل حجم ثابت است. دقت شود که پالس جتها بر خلاف رم جتها در سرعت صفر نیز قابلیت استارت داشته و کارایی دارند. (در مورد پالس جتها این باور عمومی وجود دارد که حداکثر سرعت پرندهای که با پیشران پالس جت حرکت میکند زیر 750 کیلومتر بر ساعت است.)
سیکل کارکرد پالس جت دریچه دار
- · احتراق: در اين فاز، احتراق سوخت منجر به تشكيل توده بزرگي از گرما و فشار ميشود. فشار حاصل منجر به بسته ماندن شير يكطرفه كه در پشت هوا و سوخت محترق است، ميگردد. در نتيجه توده محترق به ناچار فقط در مسير مورد نظر ميتواند حركت كند.
- · انفجار: در اين مرحله سوخت و هواي منبسط شده از نازل خارج ميگردند و گازهاي داغ خروجي منجر به توليد نيروي پیشران ميگردند.
- · سوخت گيری: گازهاي داغ بدليل انعطاف پذيري و دارا بودن جرم، تمايل به حفظ حركت خود به سمت نازل را دارند ـ حتي اگرفشار داخل موتور كمتر از فشار محيط باشد ـ. خروج اين گازها از محفظه احتراق موجب افت فشار در محفظه و بازشدن شير يكطرفه ميگردد و مقداري سوخت و هوا به اين محفظه وارد ميشود.
- · فشردگی: بدليل فشار كم موجود بين هوا، سوخت ورودي و گازهاي داغ خروجي، مقداري از اين گازهاي داغ به محفظه احتراق باز ميگردد كه اين عمل موجت محترق شدن توده هوا و سوخت ميشود و سيكل به مرحله اول باز ميگردد.

سیکل کارکرد پالس جت بدون دریچه
در پالس جتهای بدون دریچه، ساختاری که مابین محفظه احتراق و نازل قرار دارد دقیقا کاری را انجام میدهد که دریچه در نوع دریچه دار انجام میدهد. با وجود این ساختار در این ناحیه، کاهش فشار ایجاد شده و مقداری از گازهای در حال خروج به محفظه احتراق باز گردانده میشوند. و بقیه مراحل دقیقا همانند نوع دریچه دار است که توضیح داده شد.

aerospace.mut@gmail.com